Latest Posts

የሰዎች በሕይወት የመኖርና የአካል ደኅንነት፣ ከቦታ ቦታ በነጻነት ያለሥጋት የመንቀሳቀስ፣ የመሰብሰብ፣ ሰላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነፃነትና አቤቱታ የማቅረብ መብታቸው ይከበር! ጥቅምት 07 ቀን 2012 ዓ/ም

የሰዎች በሕይወት የመኖርና የአካል ደኅንነት፣ ከቦታ ቦታ በነጻነት ያለሥጋት የመንቀሳቀስ፣ የመሰብሰብ፣ ሰላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነፃነትና አቤቱታ የማቅረብ መብታቸው ይከበር! ጥቅምት 07 ቀን 2012 ዓ/ም

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ /ኢሰመጉ/ ለሕግ ልዕልና፣ ለዲሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታና ለሰብዓዊ መብቶች መከበር የቆመ ድርጅት ነው። በመሆኑም በአገሪቱ በየጊዜው የሚከሰቱትን የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች በተመለከተ ትኩረት ተሰጥቷቸው መፍትሄ እንዲገኝላቸው ለሚመለከታቸው የመንግሥት አካላት ከማሳሰብ የተቆጠበበት ጊዜ የለም።
የኢፌዲሪ ሕገ-መንግሥት ክፍል 2 አንቀፅ 32(1) ማንኛውም ኢትዮጵያዊ በመረጠው የሀገሪቱ አካባቢ የመዘዋወር መብት እንዳለው በግልጽ አስቀምጧል። በተመሳሳይ ሁኔታ በሕገ መንግሥቱ ክፍል አንድ አንቀጽ 14 እና ክፍል 2 አንቀፅ 29 (1) እንደተደነገገው ማንኛውም ሰው ሰብዓዊ በመሆኑ የማይደፈር የአካል ደኅንነትና የነጻነት መብት አለው፣ ያለማንም ጣልቃ ገብነት የመሰለውን አመለካከት ለመያዝ ይችላል። እንዲሁም ይህ ነጻነት ወሰን ሳይደረግበት በቃልም ሆነ በጽሑፍ ወይም በኅትመት ወይም በመረጠው በማንኛውም የማሠራጫ ዘዴ ማንኛውንም ዓይነት መረጃና ሐሳብ የመሰብሰብ፣ የመቀበልና የማሠራጨት ነጻነቶችን እንደሚያካትት በሕገ መንግሥቱ ሠፍሯል።
የኢፌዲሪ ሕገ መንግሥት አንቀፅ 30(1) ለማንኛውም ሰው ከሌሎች ጋር በመሆን መሣሪያ ሳይዝ በሰላም የመሰብሰብ፣ ሰላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነጻነትና አቤቱታ የማቅረብ መብትን አጎናጽፏል። ኢትዮጵያ የተቀበለችው የሲቪልና የፖለቲካ መብቶች ዓለም ዓቀፍ ቃል ኪዳን በአንቀፅ 19 ማንኛውም ሰው ያለማንም ጣልቃ ገብነት የራሱ አስተያየት ሊኖረውና አስተያየቱን የመግለፅ መብት፣ እንዲሁም በዚሁ ቃል ኪዳን አንቀፅ 21 ማንኛውም ሰው ሰላማዊ ስብሰባ የማድረግ መብት እንዳለው በመግለጽ ይህንንም መብት የቃል ኪዳኑ ፈራሚ ሐገራት እንዲያከብሩ እና እንዲያስከብሩ ያስገድዳል። በተመሳሳይ ኢትዮጵያ ፈርማ የተቀበለችው የአፍሪካ የግለሰብና የሕዝቦች መብቶች ቻርተር አንቀፅ 11 ማንኛውም ሰው ሐሳቡን ለመግለጽ በነጻነት መሰብሰብ እንደሚችል በመግለጽ እነዚህንም መብቶች የማክበር፣ የማስከበርና መብቶቹ የሚከበሩባቸውን ሁኔታዎች የማሟላት ግዴታ በአባል ሐገራት ላይ ይጥላል። እነዚህን የዜጎችን የአካል ደኅንነትና ነጻነት መብቶች የመጠበቅ ኃላፊነት በግንባር ቀደምትነት የተጣለበት መንግሥት ነው። ይሁንና እነዚህ ሐገራዊ፣ አሕጉራዊና የዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ድንጋጌዎች ባለመከበራቸው ከዚህ በታች የተዘረዘሩት የመብት ጥሰቶች ተፈጽመዋል።
ከመስከረም 17 ቀን 2012 ዓ/ም ጀምሮ በጎንደርና በጭልጋ አካባቢ በደረሰ የጸጥታ ችግር ቁጥራቸው በውል ያልታወቁ ሰዎች ሞትና የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል። ይህ መግለጫ ይፋ እስከሚሆንበት ጊዜ ድረስ በአካባቢው መለስተኛ መረጋጋት የታየ ቢሆንም ከአዘዞ በጭልጋ ወደ መተማ በሚወስደው መሥመር ላይ ባለው ከፍተኛ የፀጥታ ችግር ምክንያት ተሽከርካሪዎች ያለ የጸጥታ ኃይሎች አጃቢነት ለመንቀሳቀስ አልቻሉም። ዜጎችም ወደፈለጉበት አካባቢ ለመንቀሳቀስና ምርቶቻቸውን ለመገበያየት አልቻሉም። መንግሥት የአካባቢውን ችግር በማጥናት ዘለቄታዊ መፍትሄ መስጠት ይጠበቅበታል። በተጨማሪም በግጭቱ የተሳተፉ አካላት ተለይተው ለሕግ ሊቀርቡ ይገባል።
በአማራ ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥት በሰሜን ሸዋ ዞን በአጣዬ ከተማና አካባቢው ከመስከረም 24 ቀን 2012 ዓ/ም ጀምሮ የታጠቁ ኃይሎች ተራራ ላይ ሆነው ወደ ሰዎች መኖሪያና የእርሻ ማሳ ተኩስ በመክፈት በተፈጸመ ጥቃት ቁጥራቸው ከስድስት የሚበልጥ ሰዎች ተገድለዋል፣ ከስምንት የሚበልጡ ሰዎች ደግሞ የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል፤ አርሶ አደሮችም የደረሰ ምርታቸውን ለመሰብሰብ አልቻሉም። ለሦስት ቀናት ባንኮች፣ መንግሥታዊና መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችና የንግድ ተቋማት ተዘግተው ቆይተዋል። አሁንም ሕዝቡ በሥጋት ላይ ይገኛል። ለዚህ ተደጋግሞ ለሚነሳ ችግር መንግሥት ሰፊ ጥናት በማድረግ ድርጊቱን የፈጸሙ ኃይሎች በአስቸኳይ ለሕግ እንዲቀርቡና ለወደፊቱም የዜጎችን በሰላም ያለ ሥጋት የመኖር መብት እንዲያስጠብቅ ኢሰመጉ ይጠይቃል።

ዜጎች ለሥራ፣ ለትምህርት፣ ለንግድና ለተለያዩ ጉዳዮች ከቦታ ቦታ የመንቀሳቀስ መብታቸው እየተጣሰ በመንግሥት የጸጥታ ኃይሎች ትብብር ጭምር መንገድ እየተዘጋ ዜጎች ለከፍተኛ እንግልት ተዳርገዋል። በ01/02/12 ዓ/ም ከጎንደር፣ ከባሕርዳርና ከተለያዩ አካባቢዎች ወደ አዲስ አበባ በጉዞ ላይ እንዳሉ በኦሮሚያ ክልል ጎሐጽዮን ከተማ ሲደርሱ ‹‹ወደ አዲስ አበባ ማለፍ አትችሉም›› ተብለው ከ80 በላይ መኪናዎች እንዲመለሱ ተደርገዋል። በማግስቱም ግማሽ ቀን ድረስ መንገዱ ተዘግቶ ቆይቷል። በዚሁ ምክንያት ተሳፋሪዎች ከፍተኛ መጉላላት ደርሶባቸዋል። ጉዟቸው የተስተጓጎለባቸው ዜጎች ለምግብ፣ ለውኃና ለመኝታ አገልግሎቶች ዕጦት ተዳርገዋል። በተጨማሪም በተለያዩ ቀናት በኦሮሚያ ክልል ሸኖና በኬ ከተማ የጸጥታ አካላት ባሉበት መንገድ ተዘግቶ ከደብረብርሃን ወደ አዲስ አበባና ከአዲስ አበባ ወደተለያዩ አካባቢዎች ደብረብርሃንን አቋርጠው የሚሄዱ መኪናዎችና ተጓዦች ጉዟቸውን እንዳይቀጥሉ በአካባቢው ወጣቶች በመከልከላቸው በሕዝቡ ላይ ከፍተኛ መጉላላት ተፈጽሟል፤ በአገር ኢኮኖሚም ላይ ከፍተኛ ችግር አስከትሏል። መንግሥት በሕገወጥ አካሄድ መንገድ በዘጉት አካሎች ላይ አስቸኳይ የሆነ ሕጋዊ እርምጃ ካልወሰደ ወደፊትም ችግሩ እየተባባሰ ሄዶ ዜጎች ወደሚፈልጉት አካባቢ በነጻነት የመንቀሳቀስ መብታቸው እየተገደበ ለሥጋት የሚጋለጡ ስለሆነ፣ ብሎም ለከፋ ችግርና አለመረጋጋት ስለሚዳርግ መንገዶቹ የተዘጉበትን ምክንያት በማጣራት ድርጊቱን በፈፀሙ፣ ባስፈፀሙና በተባበሩ ማናቸውም አካላት ላይ የማያዳግም ሕጋዊ እርምጃ በአፋጣኝ እንዲወሰድ ኢሰመጉ ይጠይቃል።
ከዚህም በተጨማሪ ‹‹የአዲስ አበባ ከተማ ባላደራ ምክር ቤት›› በመባል የሚጠራው አካል ጥቅምት 2 ቀን 2012 ዓ.ም በአዲስ አበባ ከተማ መስቀል አደባባይ ሰላማዊ ሰልፍ ለማድረግ በ26/01/2012 ዓ.ም ለከተማው አስተዳደር አስታውቆ በዝግጅት ላይ ሳለ በአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በ01/02/2012 ዓ.ም ተከልክሏል። የምክር ቤቱ አባላት እና ደጋፊዎች የሆኑ ቁጥራቸው ሐያ የሚሆኑ ወጣቶች በፖሊስ ተይዘው በተለያዩ የአዲስ አበባ ፖሊስ ጣቢያዎች ለሰዓታት ከቆዩ በኋላ ከምሽቱ 2፡00 ሰዓት አካባቢ ተለቅቀዋል። እነዚህ የመብት ጥሰቶች ኢሰመጉን በእጅጉ ያሳስቡታል፤ በሐገራችን በጭላንጭል የሚታየውና በከፍተኛ ፈተና ውስጥ የሚገኘውን ጅምር የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ይበልጡኑ እንዳያጨልመው ያሠጉታል።
ከላይ ለተዘረዘሩት የመብት ጥሰቶች አስተዋጽኦ የሚያደርጉና በማኅበረሰባችን ውስጥ እየገነኑ የመጡት አክራሪ ብሔርተኝነት፣ የእርስበርስ አለመቻቻል እና ብሔርተኮር መድልዎ ከአገር አልፈው ለቀጠናው አሥጊ በመሆን ላይ ይገኛሉ። በአክራሪ ብሔርተኝነት አስተሳሰብ ምክንያት ግለሰቦች የጥቃት ዒላማ እየተደረጉ ናቸው፣ የዜጎች ንብረት እየተዘረፈና እየወደመ ነው። በቡራዩና በሰሜን ሸዋ ዞን አጣዬ የተፈጸሙትን የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች ለአብነት መጥቀስ ይቻላል። እንዲህ ዓይነቶቹ ድርጊቶች አብሮ የመኖር ዋስትና ያሳጣሉ፤ በማኅበረሰቡ ውስጥ መረጋጋት እንዳይኖር ያደርጋሉ። ቋንቋና ጎሣ የለየ ጥቃት በተለያዩ ማኅበረሰቦች መካከል ያለውን መስተጋብር በእጅጉ በመሸርሸር የሐገር ሕልውናን ሊያጠፋ ይችላል። ስለሆነም፣ በየትኛውም አካባቢ የሚፈጸም ብሔር የለየ ጥቃትና መድልዎን መከላከል የመንግሥት ቀዳሚ ተግባር ሊሆን ይገባል።
በአሁኑ ሰዓት ወጣቶች በየክልሉ የሚደራጁበት መንገድ እጅግ በሚያስደንግጥ ሁኔታ ብሔርን ብቻ መሠረት ያደረገ ሆኗል። ሕጋዊ ሰውነት ሳይኖራቸው በየሥፍራው የሚንቀሳቀሱ የወጣቶች ስብስቦች በቅርቡ በሐገራችን የተካሄደውን ፖሊቲካዊ ለውጥ በማምጣት ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ ማበርከታቸው የማይታበል ሐቅ ቢሆንም እነዚህ ብሔርን መሠረት ያደረጉ የወጣቶች ስብስቦች ለአደገኛ ፖሊቲካዊ ዓላማ ማስፈጸሚያ ሲሆኑ እየታዘብን ነው። ከየአቅጣጫው የምንሰማው ብሔርን መሠረት ያደረገ ፕሮፓጋንዳና ይህንንም ወደ ተግባር ለመለወጥ በሚመስል መልኩ በየጎጡ ወጣቶች የሚደራጁበት መንገድ በሌሎች አገራት የተፈጸሙ የዘር ፍጅቶችን እንድናስታውስ የሚያስገድድ ነው።
በክልሎች፣ ዞኖች፣ ልዩ ዞኖችና ወረዳዎች የሚነሡ አስተዳደራዊ ቅሬታዎች የሚገለጹት በሥፍራው ለዘመናት በኖሩ የሌላ ብሔር ተወላጅ ዜጎች ላይ ጥቃት በማድረስ፣ በማፈናቀል፣ ሀብት ንብረት በመዝረፍና መንገድ በመዝጋት መልክ ከሆነ ሰንብቷል። በዚህ ሁሉ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች ላይ በድርጊት ፈጻሚነት ብዙውን ጊዜ የሚሳተፉት ሕጋዊ ሰውነት በሌላቸው ኢ-መደበኛ ቡድኖች የሚሰባሰቡ ወጣቶች ናቸው።
በሁሉም ክልሎችና የከተማ አስተዳደሮች በስፋት የሚስተዋለው የአክራሪ ብሔርተኝነት አስተሳሰብና የወጣቶች ብሔርን መሠረት ባደረጉ ኢ-መደበኛ ቡድኖች መሰባሰብ በአስቸኳይ መፍትሔ ካላገኘ ለከፋ የሰብዓዊ ቀውስ የሚዳርግ አደገኛ ውጤት እንዳያስከትል ያሠጋል። ሥጋቱ እውን እንዳይሆንና የወጣቶችንም ስብስቦች አዎንታዊ ማኅበራዊ ፋይዳ ወዳለው ሕጋዊ አደረጃጀት ለመለወጥ መንግሥት ኃላፊነቱን መወጣት አለበት። ወጣቶች በሥራና በትምህርት ዕድል ማጣት ምክንያት ተስፋ ቆርጠው የእኩይ ፖሊቲከኞች ዓላማ ማስፈጸሚያ በመሆን በኹከት ተግባር ላይ ከመሠማራት የሚያቅባቸውን ፖሊሲ በመቅረፅ ተግባራዊ ማድረግ የመንግሥት ኃላፊነት ነው። በመሆኑም፣ በየደረጃው የሚገኙ የመንግሥት አካላት ፖሊቲካዊ ቁርጠኛነቱ ኖሯቸው የዜጎችን ሕይወትና የአገርን ሕልውና አደጋ ላይ የሚጥሉ የጅምላ ድርጊቶችን እንዲያስቆሙ፣ ዜጎችም በየአካባቢው የሚፈጸሙ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶችን እንዲቃወሙና ድርጊቶቹን እንዲከላከሉ ኢሰመጉ ጥሪውን ያቀርባል።
ሁሉም መብቶች ለሁሉም! የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ (ኢሰመጉ)

ኢሰመጉ በአፍሪካ የሕዝቦችና የሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን የታዛቢነት ቦታ አለው፤ የዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ፌዴሬሽን (FIDH) አባል፣ የዓለም ዓቀፍ ፀረ-ስቃይ ድርጅት (OMCT) አባልና የምሥራቅና የአፍሪካ ቀንድ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋቾች ሕብረት (DefendDefenders) መሥራች አባልም ነው፡፡

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ /ኢሰመጉ/ የአዲስ ዓመት የመልካም ምኞት መግለጫ

ለመላዉ ኢትዮጵያውያን በሙሉ እንኳን ለአዲሱ ዓመት በሰላም እና በጤና አደረሳችሁ!!

መጪዉ አዲስ ዓመት ሃገራችን ኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች የተከበሩባትና ሃገራዊ ሠላም የሰፈነባት ትሆን ዘንድ አደራውን እና መልካም ምኞቱን ያስተላልፋል።

ሁላችንም የምንመኛትኢትዮጵያን እናይ ዘንድ ያለፉትን ዓመታት በአጠቃላይ እና ያለፈዉን ዓመት በተለይም ያስተናገድናቸዉን ፖለቲካዊ ለዉጦች በማጤን በከፍተኛ መረጋጋት ዉስጥ ሆነን ሃገራችንን ማሻገር ይኖርብናል፡፡

የስራ ላይ ልምምድ ማስታወቂያ

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ (ኢሰመጉ) እና የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ፕሮጀክት ከሲቪል ራይትስ ዲፌንደርስ (Civil Rights Defenders) ጋር በመተባበር ለአዳዲስ እና ብቁ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች የሥራ ላይ ልምምድ አዘጋጅተዋል። የሥራ ላይ ልምምዱ የእድሉ ተጠቃሚ የሚሆኑ ወጣቶች በሀገር ውስጥ የሰብዓዊ መብት ተቋማት ውስጥ በመሳተፍ ተግባራዊ ልምድ እንዲቀስሙ ታስቦ የተዘጋጀ ነው። በዚህ  ከ4 – 5 ወራት በሚቆየው መርሃ ግብር ተሳታፊዎች በሳምንት ለ20 ሰዓታት የሚያገለግሉ ሲሆን መጠነኛ ክፍያም ተዘጋጅቷል።

ተሳታፊዎቹ በዘርፉ የረዥም ግዜ ልምድ ካካበቱ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች ጋር በመተጋገዝ ሀገር በቀል የሰብዓዊ መብት ድርጅቶች በሚያደርጉት ጥረት ላይ የበኩላቸውን አስተዋፅዖ እንዲያበረክቱ ይጠበቃል። በዚህ መርሃ ግብር ላይ የተዘጋጀው ቦታ ውስን ሲሆን፤ በጥንቃቄ የተመረጡ ከፍተኛ ብቃት ያላቸው አመልካቾች ብቻ ለውድድር ይቀርባሉ።

የመርሃ ግብሩ ቆይታ እና መጀመሪያ

መርሃ ግብሩ ከ4 እስከ 5 ወራት የሚቆይ ሲሆን እ.አ.አ ኦገስት 1 ቀን 2019 ይጀመራል።

የመርሃ ግብሩ ዓላማ

መርሃ ግብሩ 2 ግቦች አሉት፤

  1. ተሳታፊዎች በወቅታዊ የሃገራችን የሰብዓዊ መብቶች አያያዝ እና አከባበር ሁኔታ ላይ በቂ ግንዛቤ እንዲኖራቸው ለማስቻል እና የሚሰሩበትን ተቋም የስራ ዘርፍ በሚገባ እንዲረዱት ለማስቻል፤
  2. አስተናጋጅ ድርጅቶች በአዳዲስ እና ወጣት የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች እንዲጠናከሩ ለማድረግ ነው።

የተሳታፊዎች ኃላፊነት

  • በሰብዓዊ መብት ጉዳዮች ላይ ምርምሮችን ማካሔድ
  • ትንታኔያዊ ዘገባዎችን ማዘጋጀት
  • የአስተናጋጅ ተቋማቱ የዕለት ተዕለት ተግባራትን ይደግፋሉ
  • በአስተናጋጅ ድርጅቶቻቸው በሚሰሩ ፕሮጀክቶች ላይ ሙያዊ ድጋፍ ማድረግ
  • ሌሎች ተዛማጅ ተግባራትን ያከናውናሉ።

የምርጫ መስፈርት

በዚህ መርሃ ግብር የተዘጋጀው ቦታ ውስን በመሆኑ ጥቂት አመልካቾች ብቻ ለመጨረሻው ዙር ውድድር ይቀርባሉ። አመልካቾች በሚያመለክቱበት ግዜ ከዚህ በታች የተዘረዘሩትን ማሟላት ይጠበቅባቸዋል።

  1. በሰብዓዊ መብት ጉዳዮች ላይ ለመስራት ጠንካራ ፍላጐት
  2. ከከፍተኛ የትምህርት ተቋም የመጀመሪያ ዲግሪ
  3. በሰብዓዊ መብት ስራዎች ላይ የቀደመ ልምድ ያላቸው አመልካቾች ይበረታታሉ
  4. የአማርኛ እና የእንግሊዝኛ ቋንቋዎች ክህሎት አስፈላጊ ሲሆን ተጨማሪ የሀገር ውስጥ ቋንቋ ክህሎት ያላቸው አመልካቾች ይበረታታሉ።

አመልካቾች

አመልካቾች ግለ ታሪካቸውን እና የሽፋን ደብዳቤያቸውን በዚህ የኢሜይል አድራሻ መላክ ይችላሉ

Email [email protected]

ማመለከቻ ማስገቢያ የመጨረሻ ቀን ሐምሌ 21፤ 2011

በወቅታዊ የሀገራችን ሁኔታ ላይ ከኢሰመጉ የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ (ሐምሌ 11 ቀን 2011 ዓ.ም)

በመጋቢት ወር 2010 ዓ.ም. ገዢው ፓርቲ የአመራር ለውጥ ማድረጉን ተከትሎ በጠቅላይ ሚኒስትርነት የተሾሙት ዶ/ር ዐብይ
አህመድ በበዓለ ሲመታቸው ወቅት ባደረጉት ንግግር ለሰብዓዊ መብቶች መከበር መስዋዕትነት ለከፈሉ ዜጐች ያላቸውን ክብር
መግለፃቸውና ስለደረሰባቸውም እንግልት ይቅርታ መጠየቃቸው፤ ዴሞክራሲ ለሀገሪቱ የህልውና ጉዳይ መሆኑን መግለፃቸው
ይታወሳል። ሃሳብን በነፃነት የመግለፅ፣ የመደራጀት እና የመሰብሰብ ነፃነትን የተመለከቱ ሰብዓዊ እና ዴሞክራሲያዊ መብቶች
ሊከበሩ እንደሚገባ ለዜጐች የሰጡት ቃል ላለፉት በርካታ አስርት አመታት የተለየ ሃሳብን በማንፀባረቃቸዉ ብቻ እስርና እንግልት
ሲደርስባቸው የቆዩ ዜጎቻችንን የጉዳት ስሜት ያከመ ብቻ ሳይሆን ለሃገሪቱ መፃዒ ዘመን ተስፋ ፈንጣቂ ነበር…. የመግለጫውን ሙሉ ሰነድ ከዚህ ያውርዱ

የሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ (ሰመጉ) 146ኛ ልዩ መግለጫን ተከትሎ በተቋሞቻችሁ በኩል ለቀረቡት ቅሬታዎች የተሰጠ ምላሽ

የሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ (ሰመጉ) 146ኛ ልዩ መግለጫን ተከትሎ በተቋሞቻችሁ በኩል ለቀረቡት ቅሬታዎች የተሰጠ ምላሽ። ሙሉ ምላሹን በፒዲኤፍ እዚህ ያገኛሉ

በወቅታዊ የሀገራችን ሁኔታ ላይ ከሰመጉ የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ በአገሪቱ በአንዳንድ አካባቢዎች በተለያዩ ምክንያቶች እየተቀሰቀሱ ያሉ ግጭቶች ዘላቂ መፍትሄ ይፈለግላቸው!

የሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ (ሰመጉ) ከዚህ ቀደም በተደጋጋሚ በሀገራችን የተለያዩ አካባቢዎች ለሚከሰቱ በተለይም ከማንነት ጋር የተያያዙ ግጭቶችና ጥቃቶች ዘላቂና የማያዳግም መፍትሄ እንዲሰጣቸው፤ እንዲሁም በግጭቶቹ እና በጥቃቶቹ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ እጃቸው ያለበት አካላት በህግ ተጠያቂ እንዲደረጉ ለሚመለከታቸው የመንግስት አካላት ሲያሳስብና ሲጠይቅ መቆየቱ ይታወሳል። ይሁንና ግጭቶቹና ጥቃቶቹ በተለያዩ አካባቢዎች ተባብሰው እየቀጠሉ እንደሚገኙ ከተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች ለሰመጉ የሚቀርቡ አቤቱታዎችና ሪፖርቶች ያመላክታሉ። ከጥቅምትና ህዳር ወር 2011 ዓም ጀምሮ በተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች የሰው ህይወት መጥፋት፣ የአካል ጉዳት፣ የንብረት መውደም፣ መፈናቀልና የተለያዩ ጉዳቶች ተፈፅመዋል፤ አሁንም እየተፈፀሙ ይገኛሉ። ከዚህ በታች የተዘረዘሩትም ይህንን ያመላክታሉ፤

  • በኦሮሚያ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት ቦረና ዞን ሞያሌ ከተማ በገሪና ቦረና ጎሳዎች መካከል ባለው ግጭት ከህዳር ወር መጀመሪያ ጀምሮ ከ50
    በላይ የሰዎች ህይዎት ጠፍቷል፣ ከፍተኛ የአካል ጉዳትና የንብረት ውድመትም ደርሷል። ከዚህ በተጨማሪ ታህሳስ 8 ቀን 2011 ዓ.ም ሞያሌ
    ከተማ በቀለ ሞላ ሆቴል ውስጥ በታጣቂዎች በተፈፀመ ጥቃት የ12 ሰዎች ህይዎት ጠፍቷል። በነቀምቴ፣ በነጆ፣ ጋሆ ቄቤ፣ በሀሮ ሊሙ
    በሚንቀሳቀሱ ታጣቂዎች በተፈፀሙ ጥቃቶች ከ30 በላይ ሰዎች ህይወት የጠፋ ሲሆን አንድ ሰው ቆስሏል። መንግስት በአካባቢው የሚገኙ የኦነግ
    ታጣቂዎች ድርጊቱን እንደፈፀሙት ቢያመላክትም እስካሁን ማረጋገጫ አልተገኘለትም። በ17/04/2011 ዓ.ም የጊቶ ጊዳ ወረዳ ምክትል አስተዳዳሪናየግብርና ፅ/ቤት ሀላፊ ባልታወቀ አካል በነቀምቴ ከተማ ውስጥ ተገድለዋል። በዚሁ እለት በነቀምቴ ከተማ በመንግስት የፀጥታ ሀይሎች 2 ሰዎች ተገድለዋል።
  • በአማራ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት ምዕራብ ጎንደር ዞን ከህዳር 22 ቀን 2011 ዓ.ም ጀምሮ በጭልጋና በደንቢያ አካባቢዎች በአማራና በቅማንት
    ማህበረሰብ መካከል በተነሳ ግጭት ቢያንስ የ50 ዜጐች ህይወት አልፏል፣ ከፍተኛ የሆነ ንብረት መውደምና ቃጠሎ ደርሷል፣ ዘረፋና ማፈናቀል
    ተፈፅሟል። በአሁኑ ሰዓትም ከፍተኛ የጸጥታ ችግር ያለ ሲሆን የክልሉ መንግስት ችግሩን ለመፍታት ወንጀለኞችን በህግ ቁጥጥር ስር እያዋለ
    እንደሚገኝ ከአካባቢው ለሰመጉ የደረሱት መረጃዎች ያመላክታሉ።
  • ሲዳማ ዞን በንሳና ቦና ወረዳዎች “መሬታችን ለኢንቬስተር አላግባብ ተሰጥቷል” በሚል ምክንያት የተፈጠረ አለመግባባት በወረዳው ካቢኔ
    አንመራም ወደሚል ተቃውሞ ተሸጋግሮ ከህዳር ወር አጋማሽ ጀምሮ በተቃውሞ ላይ የነበሩ 29 የሀገር ሽማግሌዎች በበንሳ ፖሊስ ጣቢያታስረው
    ይገኛሉ፤ በዞኑ በሊላ ወረዳ ከምዕራብ ጉጅ ዞን በሚያዋስን ድንበር ላይ ከህዳር ወር ጀምሮ በተፈጸመ ጥቃትና ግጭት ከ25 እስከ 35 የሚገመት
    የሰው ህይዎት መጥፋቱን፤ በሚሊዮን ብር የሚገመት የግልና የመንግስት ንብረት መውደሙን የሰመጉ ምንጮች ገልፀዋል።
  • በምዕራብ ጉጂ ዞንና በደቡብ ክልል ቡርጂ ወረዳ ከ03/04/2011ዓ.ም ጀምሮ በታጠቁ ኃይሎች በተፈፀመ ጥቃት የ13 ሰዎች ሕይወት ጠፍቷል፤
    የአካል ጉዳት ደርሷል፤ ግምቱ ያልታወቀ ንብረት ተዘርፏል፤
  • በጉራጌ ዞን በመስቃንና ማረቆ ማህበረሰብ መካከል ከመስከረም 03 ቀን 2011 ዓም ጀምሮ በተፈፀሙ ግጭቶች ቁጥራቸው ከ50 (ሃምሳ) በላይ
    ዜጐች ህይወት ጠፍቷል፣ በሰው አካል እና ንብረት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ደርሷል፤ በርካታ ዜጐችም ከመኖሪያ ቀያቸው ተሰደዋል። ከችግሩ ጋር
    በተያያዘ የሁለቱም ወረዳ አስተዳዳሪዎችና የመንግስት ሰራተኞች በቁጥጥር ስር ዉለው ምርመራ እየተደረገባቸው ይገኛል።
  • የራያ ህዝብ የማንነት ጥያቄ ያነሱ ዜጐች በጥቅምት ወር መጀመሪያ ጀምሮ ሰላማዊ ሰልፍ በመውጣታቸው ምክንያት የ5 ዜጐች ህይወት ማለፉን
    ገልፆ ሰመጉ ጋዜጣዊ መግለጫ ማውጣቱ ይታወሳል። ከዚሁ የራያ ህዝብ የማንነት ጥያቄ ጋር በተያያዘ ከጥቅምት ወር ጀምሮ 761 የማህበረሰቡ
    ተወላጆች መቀሌ፣ ማይጨው፣ ውቅሮ፣ ተንቤን ውስጥ በሚገኙ የተለያዩ እስር ቤቶች ታስረው እንደሚገኙ የራያ የማንነት ጥያቄ አስተባባሪ
    ኮሚቴ ለሰመጉ ገልጿል፤
  • በደቡብ ክልል አማሮ ኬሌ ወረዳ በአማሮና በጉጂ መካከል ከሁለት አመት በላይ በቀጠለ ግጭት በርካታ ሰዎች ተገድለዋል፣ ቤት ንብረታቸው
    ወድሟል። በ10/04/2011 ዓ.ም የአማሮ አርሶ አደሮች ንብረት የሆኑ 156 ከብቶች በጉጂዎች በመወሰዳቸው ግጭት ተቀስቅሶ የአማሮ ኬሌ ተወላጅ
    የሆነ አንድ አርሶ አደር ህይወት ማለፉን ሰመጉ አረጋግጧል፤
  • ከቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል በያሶን ወረዳ ይኖሩ የነበሩ ቁጥራቸው 1,200 የሚሆኑ የአማራ ብሄር ተወላጆች ተፈናቅለው ከህዳር 15 ቀን 2011 ዓም
    ጀምሮ ባህርዳር ከተማ ዘን ዘልማ በሚገኝ የገበያ ማዕከል ተጠልለው ይገኛሉ፤
  • በቦረና ዞን ተልተሌ ወረዳ በሚኖሩ የቡርጂና ኮንሶ ተወላጆች ታህሳስ 10 ቀን 2011 ዓ.ም በቦረና ተወላጆች መኖሪያ ቤቶቻቸው ተቃጥሎ
    አካባቢውን ለቀው እንዲወጡ ተደርገዋል። ተፈናቃዮቹም ጃርሶ ቀበሌ ተጠልለው ቢገኙም፤ ከዚህም ቦታ ለቀው እንዲሄዱ የተለያዩ ጫናዎች
    እየተደረገባቸው መሆኑን ከአካባቢው ለሰመጉ የደረሱት መረጃዎች ያመላክታሉ፤
  • ጥቅምት 18 ቀን 2011 ዓ.ም በድሬዳዋ ከተማ በገንደ ገራዳ፣ ገንዳ ቦዬ እንዲሁም ገንደ ተስፋ የተባሉ አካባቢዎች ከህገ ወጥ የመሬት ወረራና
    እንዲሁም ከጸጥታ ኃይሎች ጋር በተፈጠረ ግጭት ፖሊስም ሁኔታውን ለማረጋጋት በወሰደው እርምጃ የሁለት ሰዎች ህይዎት አልፏል። 6 ሰዎች
    ጉዳት ደርሶባቸው በድል ጮራ ሆስፒታል ህክምና ላይ ይገኛሉ፤
  • ጥቅምት 21 ቀን 2011 ዓ.ም ድሬዳዋ ዙሪያ ቢራ የሚባል ቀበሌ 1 ማህበር በኦሮሞና በሱማሌ ጎሳዎች መካከል በተፈጠረ ግጭት 12 የሚሆኑ ቤቶች
    መቃጠላቸውን፣ እንዲሁም 4 ሰዎች በጥይት ተመተው ቆስለው በህክምና ላይ ይገኛሉ፤
  • ታህሳስ 13/2011 ዓ.ም ጀምሮ በምስራቅ ኢትዮጵያ በሱማሌ ክልልና በኦሮሚያ ክልል አዋሳኝ በሆኑት ሲቲ ዞንና ምስራቅ ሃራርጌ ዞን የረር ጎታ
    በሚባል አካባቢ ብሄርን መሰረት ያደረገ ግጭት ተከሰቶ የ5 ሰዎች ህይወት አልፏል፤
  • በቡሌ ሆራ ዩንቨርሲቲ ከታህሳስ 4 ቀን 2011 ዓ.ም ጀምሮ ከአማራ ክልል የመጡ ተማሪዎችን በገጀራ፣ በጩቤና በፌሮ ብረት በማስፈራራትና
    ድብደባ በመፈፀም ተማሪዎቹ ከማደሪያቸው መውጣታቸውን፣ አንድ ተማሪም ከሦስተኛ ፎቅ ወድቆ በደረሰበት ጉዳት ሆስፒታል ገብቷል። ወደ
    ቤተሰቦቻቸው ለመመለስ እንደተከለከሉ የገለጹት ተማሪዎች ወደ ማደሪያቸውም ለመመለስ ያልቻሉ ሲሆን በዩንቨርሲቲው ግቢ ውስጥ
    በመከላከያ ተከበው ጥበቃ እየተደረገላቸው ቆይተዋል። ችግሩን ለመቅረፍ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ውይይት ቢደረግም ተማሪዎች
    ለደህንነታቸው ስጋት እንዳላቸው በመግለፅ ለ12 ቀናት ሜዳ ላይ ውለው ካደሩ በኋላ ዩኒቨርሲቲውን ለቀው ወደየቤተሰቦቻቸው ተመልሰዋል።
    ግቢውን ለቀው ከመውጣታቸው በፊትም በተደራጁ ኃይሎች በድንጋይ ድብደባ እንደተፈፀመባቸው እና ከ10 በላይ ተማሪዎች በደረሰባቸው
    ጉዳት ለህክምና መወሰዳቸውን ሰመጉ አረጋግጧል።
  • የወለጋ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች በነቀምቴ፣ በነጆ፣ ጋሆ ቄቤ፣ በሀሮ ሊሙ በ03/03/2011 ዓ.ም ለሞቱ ዜጎች ሀዘናቸውን ለመግለጽ በ25/03/2011
    ዓ.ም በወጡበት ወቅት 15 ዩኒቨርሲቲው ተማሪዎች በታጠቁ የመንግስት ኃይሎች በጥይት ተመተው አንዱ ህይወቱ ሲያልፍ 13 ሆስፒታል
    ታክመው ወጥተዋል። አንድ ተማሪ በነቀምቴ ሪፈራል ሆስፒታል ተኝቶ ህክምናውን እየተከታተለ ይገኛል።
  • ጅማ፣ አምቦ፣ ደብረ ብርሃን፣ ድሬዳዋ ዩኒቨርሲቲዎች፤ እንዲሁም በሀዋሳ ከተማ አዲስ ከተማ መሠናዶ ትምህርት ቤት በተማሪዎች መካከል
    ብሔርን መሠረት ያደረጉ ግጭቶች ተቀስቅሰው ተማሪዎች ጉዳት ደርሶባቸዋል፤ የመማር ማስተማር ሒደቱም በተለያየ ወቅት ተቋርጦ ቆይቷል።

ማጠቃለያ

በአጠቃላይ በአሁኑ ወቅት በተለያዩ የሀገራችን አካባቢዎች በተለያዩ ምክንያቶች በተለይም ከማንነት ጋር በተያያዘ ግጭቶች እየተባባሱ የበርካታ
ዜጎችን ህይወትና ንብረትን እያጠፋና ለዘመናት ከኖሩበት መኖሪያ ቀያቸው እያፈናቀለ ይገኛል። በተመሳሳይ ምክንያቶች በበርካታ ዩኒቨርሲቲዎች
ከማንነት ጋር በተያያዘ የሚነሱ ግጭቶች የተማሪዎችን ህይወት መጥፋት፣ አካላዊ እና ስነልቦናዊ ጉዳት እያስከተሉ ሲሆነ የመማር ማስተማሩ ሂደት
በበርካታ ዩኒቨርሲቲዎች እየተስተጓጎለ ይገኛል። እንዲሁም ብሄርን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶች እንደቀጠሉ ለሰመጉ ከተለያዩ አካባቢዎች የሚደርሱት
መረጃዎች ያመላክታሉ። እየተባባሱ የመጡት ሁኔታዎች ሀገሪቱ እየተጓዘችበት ያለውን የለውጥ መንገድ ከማስተጓጐልም አልፎ አስከፊ ወደሆነ የእርስ
በርስ ግጭት ሊወስድ የሚችል እንደሆነ እየታየ ነው። ለግጭቶቹ መባባስ እና እየደረሰ ላለው ሰብዓዊ እና ቁሳዊ ውድመት በተለያዩ የሀገራችን
አካባቢዎች በስፋት እየተዘዋወረ ያለው ህገወጥ የጦር መሳሪያ እና ከህግ አግባብ ውጪ የጦር መሳሪያ የታጠቁ ዜጐች ከፍተኛውን ሚና እየተጫወቱ
ይገኛሉ። ላለፉት አመታት የመንግስት ታጣቂ ኃይሎች ይወስዱት የነበረው ያልተመጣጠነ የሃይል እርምጃ ጋብ ባለበት በዚህ ወቅት፤ በተለያዩ የሀገሪቱ
ክፍሎች ከህግ አግባብ ውጪ የጦር መሳሪያ የታጠቁ ኃይሎች በየቦታው ለሚታዩት ግጭቶች እና ውጥረቶች ምክንያቶች ሆነዋል።

በአንፃሩ መንግስት በዜጐች መካከል እየተባባሱ የመጡትን ብሔር-ተኮር ግጭቶች እና ጥቃቶች ሳይፈፀሙ ቀድሞ በመከላከል በኩልም ሆነ፤ ችግሮቹ
ከተፈጠሩ በኋላ በፍጥነት ተቆጣጥሮ የጉዳት መጠኑን ለመቀነስ እያደረገ ያለው ጥረት የችግሩን ስፋትና ጥልቀት የሚመጥን ሆኖ አልታየም። የዜጐችን
በሕይወት የመኖር መብት፣ የአካል ደህንነት መብት፣ በማንኛውን የሀገሪቱ ክፍል ያለገደብ ተንቀሳቅሶ የመኖር፣ የመስራት እና ንብረት የማፍራት ህገ
መንግስታዊ መብትን በመጠበቅ እና በማስከበር ረገድ ከፍተኛ ጉድለት ታይቶበታል። መንግስት በህገወጥ መንገድ ወደ ሀገሪቱ እየገባ ያለውን ቁጥሩ
ከፍተኛ የሆነ የጦር መሳሪይ ዝውውር በመቆጣጠር፣ የጦር መሳሪያውን ምንጭ በመግታት፣ ከህግ አግባብ ውጪ የጦር መሳሪያ በታጠቁ ሰዎች ላይ
ጥብቅ ክትትል በማድረግ እና ትጥቅ በማስፈታት በኩልም በሚጠበቅበት ደረጃ ሲንቀሳቀስ አልታየም። ግጭትን ቀስቃሽ ንግግሮች እና ማነሳሳቶች
በተለያዩ አካላት ሲፈፀሙም መቆጣጠር አልቻለም።

በሀገሪቱ በበርካታ አካባቢዎች እነዚህና ሌሎች ተመሳሳይ ግጭቶችና ጥቃቶች ለአመታት መንግስት ሲከተለው የነበረው ብሔርን እና ቋንቋን መሠረት
ያደረገ ፖለቲካ ውጤት መሆኑ አያጠያይቅም። መንግስት ብሔርን እና ቋንቋን መሠረት ያደረገውን የፌዴራል አደረጃጀት ክፍተቶች እና ችግሮች
በመመርመር ተገቢውን ማስተካከያ እንዲያደርግ ሰመጉ በተደጋጋሚ ሲጠይቅ መቆየቱ ይታወሳል፤ አሁንም በድጋሚ ይጠይቃል።

በመጨረሻም በተለያዩ አካባቢዎችና በዩኒቨርስቲዎች ውስጥ ዜጎች በሰላምና በመግባባት እንዳይኖሩ እንዲሁም ግጭቶችን በመቀስቀስ ለበርካቶች
ህይወት መጥፋት፣ የአካል ጉዳት፣ የንብረት መውደምና መፈናቀል በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ እጃቸው ያለባቸውን አጣርቶ በመለየት በህግ አግባብ
ተጠያቂ እንዲደረጉ፤ ለተጐጂዎች እና ቤተሰቦቻቸው ተመጣጣኝ ካሳ እንዲከፍል፤ በግጭቶቹ እና በደህንነት ስጋት ምክንያት ትምህርታቸውን ያቋረጡ
የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ወደ ትምህርት ገበታቸው እንዲመለሱ አስፈላጊው ጥበቃ እንዲደረግላቸው ሰመጉ ጥሪውን ያስተላልፋል። በተጨማሪም
መንግስት በተለያዩ አካባቢዎች የሚታዩ ግጭቶችን በረጋ እና በሰከነ መንፈስ ችግሮችን ከመነሻው በማጥናት፤ ለዜጐች ደህንነት እና ለሀገር አንድነት
ቅድሚያ በመስጠት የሚመለከታቸውን የህብረተሰቡ ክፍሎች ያሳተፈ መፍትሔ እንዲፈልግ ሰመጉ በድጋሚ ይጠይቃል። በግጭቱ ተሳታፊ የሆኑ
ወገኖችም ሠላም በጠመንጃ አፈሙዝ እንደማይመጣ አምነው በመቀበል ልዩነቶቻቸውን በጠረጴዛ ዙሪያ ለመፍታት ከመንግስት ጋር ተቀራርበው
እንዲሰሩ ሰመጉ ይጠይቃል።

መግለጫውን በፒዲኤፍ እዚህ ያገኛሉ